don dac san quang ngai

Đặc sản miền Trung – Don xứ Quảng

Trong rất nhiều đặc sản ở Quảng Ngãi, có rất nhiều món ăn dân dã, thân quen, mang đậm dấu ấn của tình đất, tình người.

Don trở thành đặc sản, gắn chặt với mảnh đất xứ Quảng đầy nắng và gió. Don là một món ăn rất bình dị và được chế biến thành rất nhiều món ngon miệng. Canh don là một món ăn vừa ngon, ngọt lại thanh mát rất được nhiều người dân xứ Quảng nói riêng và mọi người từ nơi khác đến yêu thích.

Don chỉ sinh ra nơi nước “chè hai” (nước lợ, nước cửa biển), don họ nhuyễn thể hai mảnh, có hình dáng nhỏ, vỏ mỏng hơn con hến, vỏ nửa đen nhạt nửa vàng lợt, hình quả trám, to bằng móng tay út người lớn, dài hơn một phân. Vỏ thường mỏng hơn các loài ốc khác, hai mảnh vỏ chụm vào nhau, ở phía trên mỏng hơn dưới bụng. Ruột don màu phổi bò, pha màu vàng và có những tua hồng bao quanh. Don nằm sâu dưới cát (khoảng 5 phân), mỗi năm chỉ nổi lên một lần, với mực nước ngập khoảng một mét. Don được đánh bắt dưới đáy sông Trà, tập trung nhiều nhất ở sông Trà Khúc, thôn Vạn Tượng, xã Tư Bình, Sơn Tịnh hay sông Vệ. Cứ từ tháng giêng âm lịch đến cuối mùa hạ, người dân miền đông Quảng Ngãi, nơi con sông Trà đổ ra biển (cửa Đại Cổ Lũy) lại rủ nhau đi nhủi (cào, bắt) don.

 

món don xứ quảng
Don nhỏ hơn hến, có màu vàng.

Chế biến don không khác gì so với chế biến hến. Những chú don sau khi được đãi sạch, ngâm với nước vo gạo để don nhả hết đất cát. Sau đó rửa sạch lại don và luộc theo một công thức nhất định là một bát don thì hai bát nước, thêm một chút muối sống (muối hột). Canh nồi nước sôi, don vừa há miệng thì dùng đũa khuấy đều để don há miệng, bung hết vỏ, nhả tất cả chất ngọt làm cho don có mùi vị. Gạn nước luộc để riêng, ruột don đãi sạch vỏ lấy thịt. Nước don để lắng cặn rồi chiết sang một nồi khác và đun sôi, nêm các gia vị như ớt xanh, tiêu xay, tỏi, hành, rau thơm…vừa ăn, cho don và hành tây thái mỏng vào rồi tắt bếp. Món ăn đơn giản với một bát don bốc khói và bánh tráng gạo nướng giòn. Canh don sẽ đặc biệt hơn khi ăn kèm với bánh tráng. Dùng thìa dằm trái ớt xiêm xanh cho vào, vừa ăn, vừa húp nước mới có thể cảm nhận hết được cái vị ngọt của nước.

 

don dac san quang ngai
Bát canh don thanh mát ngày hè

Trong những ngày vào hè canh don là món ăn thanh mát mà bạn không nên bỏ qua. Chỉ mất chưa đến 15 phút với ít don, vài quả cà chua, hành lá là bạn đã hoàn thành món canh don ngon miệng cho cả nhà. Bạn cũng có thể biến tấu với món don xào hành tây hơi đậm xúc bánh tráng, làm món ăn mặn với cơm trắng hoặc ăn chơi với bánh đa với món cháo don nóng hổi hay là món gỏi thơm nồng.

Phương Mai (Báo Kiều Việt)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.